Bertolt Brecht / regie Victoria Meirik
do 17 januari t/m za 29 maart 2008 - tournee

‘Hartverscheurend tragisch en toch haarscherp getoonzet’, Trouw

Niet weg laten dromen, maar wakker schudden! Zo luidde kort samengevat de opvatting die schrijver Bertolt Brecht (1898-1956) er over toneel op na hield. Het Noord Nederlands Toneel haakt er zoals altijd gretig op in. Brechts beroemde stuk De Kaukasische Krijtkring wordt gebracht als theatraal spektakel. Of, zoals een van de personages aan het begin aankondigt, als ‘een stukje cultureel entertainment’.

De Kaukasische krijtkring

Volksrechter Azdak velt het oordeel

In De Kaukasische krijtkring vertelt Brecht het verhaal over een kind dat tijdens een staatsgreep, door zijn moeder, de Kaukasische gouverneursvrouw, in de steek wordt gelaten. Het kind wordt gered door het dienstmeisje Groesje, dat het opvoedt en het uit de klauwen van de staatspolitie houdt. Als de opstand voorbij is, eist de moeder haar kind terug. De dronkaard en ‘volksrechter’ Azdak moet het Salomonsoordeel vellen. Hij plaatst het kind in een met krijt getekende kring. De ware moeder is degene die het lukt het kind als eerste uit de kring te trekken.

Victoria Meirik

Het zijn de omstandigheden die goed en kwaad bepalen, dat is wat de Noorse regisseuse Victoria Meirik (1970) ons mee wil geven. Meirik, een rijzende ster in haar geboorteland, heeft Brecht daarmee goed begrepen, want ze verpakt haar boodschap in een opwindende mix van theatrale en muzikale effecten. ‘De makers creëerden in Brechts geest een belangwekkende voorstelling die evenveel vermaak biedt als stof tot nadenken’, aldus Het Financieele Dagblad.

uit de pers

“Meirik pakt voortdurend uit met verrassingseffecten.” NRC Handelsblad

“De voorstelling sleurt je genadeloos en met een subtiel onderdrukte humor door de gebeurtenissen heen. Met een vitaal ensemble dat moeiteloos alle personages typeert.” Trouw

“Met dik aangezet spel, en af en toe wat zang, scheppen de acteurs vooral de sfeer van een vrolijke bonte avond” de Telegraaf

“Deze Kaukasische Krijtkring heeft géén gebrek aan visie” de Volkskrant

“Geheel in lijn met Brecht”. Dagblad v/h Noorden

Bertolt Brecht (1898-1956)

Natella Abasjwili, de gouverneursvrouw

Bertolt Brecht werd wereldberoemd om zijn politiek en maatschappelijk geëngageerde stukken. Als één van de belangrijkste theatervernieuwers van de afgelopen eeuw rekende hij af met de illusie. De voorstelling mocht in géén geval een ontsnapping aan de werkelijkheid bieden. Onlosmakelijk met zijn naam verbonden is de term ‘episch theater’, dat er kort gezegd op neer komt dat de toeschouwer zich niet mag inleven. Hij moet juist kritisch meedenken om de getoonde wantoestanden te helpen oplossen. Brecht geloofde heilig in de opvoedkundige taak van het theater.

De Kaukasische krijtkring

Simon en Groesje

De Kaukasische krijtkring geldt als een van de grote voorbeelden van het episch theater. De dunne scheidslijn tussen goed en kwaad in de mens, het vervreemdingseffect en het geloof in een veranderbare maatschappij: het stuk heeft het allemaal in zich. Brecht schreef het stuk in 1945 tijdens zijn Amerikaanse ballingschap. Plaats van handeling is een Russische kolchoz (een collectieve boerderij) waar men probeert op te krabbelen na de oorlogsellende. Een groep in paardendekens gehulde mannen kibbelt over nieuwe regels en wetten die opgesteld moeten worden na een tijd van wanorde. Moet alles worden zoals het was, of vraagt een nieuwe tijd om nieuwe wetten en verhoudingen? De discussie leidt tot niets, tót het voorstel komt een stuk op te voeren dat licht op de zaak kan werpen. De dekens gaan af, de muzikanten stellen zich op. De voorstelling kan beginnen.